EV-oplaadpunt in een flatgebouw in Polen: Recht op aansluiting (2026)
EV-laadpunt in een appartementencomplex in Polen: wat uw woongemeenschap wel en niet mag weigeren, de 11 kW-regel, de bouwverplichting voor 2026 en waar de amina M in dit plaatje past.
Kan je woonvereniging je verbieden een laadpunt te installeren?
Meestal niet. Op grond van de Ustawa o elektromobilności i paliwach alternatywnych mag iedereen die de wettelijke eigendomstitel heeft van een appartement en een parkeerplaats voor eigen gebruik, een oplaadpunt installeren in een woongebouw met meer dan drie wooneenheden. De wspólnota mieszkaniowa, de spółdzielnia of de zarządca moet hiervoor toestemming geven. Zij mogen die toestemming niet zomaar weigeren.
De wet somt vier weigeringsgronden op, en slechts vier. Uit het deskundigenrapport blijkt dat de installatie technisch niet haalbaar is. De aanvrager heeft geen eigendomsrecht op het appartement. De eigenaar heeft geen toestemming gegeven, indien de aanvrager niet de eigenaar is. De aanvrager heeft zich niet bereid verklaard de kosten te dragen. Een huisreglement, een stemming tijdens de laatste vergadering of een beheerder die simpelweg geen zin heeft in het papierwerk, telt niet mee.
Dat is van belang omdat de vier gronden wettelijk vastgelegd zijn. Ze hebben voorrang boven elk intern besluit dat het gebouw probeert aan te nemen. Als de ekspertyza positief is en geen van de vier gronden van toepassing is, is het antwoord ja.
Wat is de 11 kW-lijn?
Het vermogen is de doorslaggevende factor. Voor een lader met een vermogen van minder dan 11 kW in een wspólnota geldt het verlenen van toestemming als een „czynność zwykłego zarządu”, oftewel een handeling in het kader van het dagelijks beheer. Er is geen stemming onder de andere eigenaren nodig; het bestuur of de beheerder regelt dit. Bij 11 kW en meer geldt de standaardprocedure voor toestemming, waarbij het deskundigenadvies de doorslag geeft.
De meeste laders die in Europa worden verkocht, werken op 11 kW of 22 kW driefasig, dus het is de moeite waard om dit te controleren voordat je er een koopt. In een gedeelde garage gaat het zelden om het ruwe vermogen. Het gaat erom of de lader de aansluiting van het gebouw op een verstandige manier kan delen, wat verderop wordt besproken.
Hoe verloopt de procedure, en wie betaalt er?
De aanvrager dient een schriftelijk verzoek in bij het bestuur, de coöperatie of de beheerder, vergezeld van een verklaring van eigendomsrecht en een toezegging om alle kosten te dragen. De beheerder laat een ekspertyza uitvoeren om na te gaan of de installatie technisch toelaatbaar is, en beoordeelt de aanvraag binnen de wettelijk vastgestelde termijn. In het advies worden het beschikbare aansluitvermogen, de plaats waar de lader kan worden aangesloten, het maximale vermogen van de lader dat de installatie aankan, en de veiligheidsvoorwaarden vermeld.
De kosten zijn voor rekening van de aanvrager. De oplader, de bekabeling van de verdeelkast van het gebouw naar de parkeerplaats, de elektricien, de beveiligingsapparatuur en het deskundigenrapport zelf komen allemaal voor rekening van de aanvrager. Voor een gebouw met meerdere wooneenheden is een aparte energieovereenkomst vereist, en de netbeheerder (OSD) installeert een aparte meter, zodat de laadenergie apart wordt gefactureerd.
Wat verandert er?
Een wetswijzigingsvoorstel, bekend onder het wetgevingsnummer UDER53, zou de termijn verkorten. De beheerder zou dan 14 dagen in plaats van 30 dagen de tijd hebben om het deskundigenrapport te laten opstellen. De bewoner zou dit zelf kunnen laten opstellen als de beheerder de deadline niet haalt. Een laadpunt met een vermogen van minder dan 11 kW zou mogen worden geïnstalleerd als er niet op tijd een besluit wordt genomen. Voor zover wij kunnen nagaan, gaat het nog steeds om een voorstel en niet om wetgeving. Beschouw het als een indicatie van de te verwachten ontwikkeling en controleer de huidige stand van zaken voordat u ernaar verwijst.
De woningbouwvereniging kan om een deskundig advies vragen. Wat ze niet mag doen, is een vijfde reden verzinnen om nee te zeggen.
Hoe zit het met nieuwe gebouwen en commerciële parkeergarages?
Dezelfde wet stelt ontwerpvoorschriften vast voor gebouwen, niet alleen voor renovaties. Nieuwe meergezinswoningen moeten zo worden ontworpen dat er oplaadpunten van ten minste 3,7 kW kunnen worden aangesloten. Niet-residentiële gebouwen met meer dan tien parkeerplaatsen moeten worden gebouwd met ten minste één oplaadpunt, plus bekabeling voor één oplaadpunt per vijf parkeerplaatsen, wanneer de parkeerplaatsen zich in of naast het gebouw bevinden. Bestaande niet-residentiële gebouwen met ten minste twintig parkeerplaatsen moesten uiterlijk op 1 januari 2025 over ten minste één oplaadpunt beschikken.
De herschikte richtlijn inzake de energieprestatie van gebouwen (EPBD, Richtlijn 2024/1275) vormt de volgende stap, waarbij verder wordt ingezet op gebouwen die geschikt zijn voor het opladen van elektrische voertuigen; de omzetting hiervan staat gepland voor 2026. Hoe Polen de details precies gaat uitvoeren, is nog niet helemaal duidelijk, dus de bovenstaande cijfers zijn de cijfers die op dit moment in de wet zijn vastgelegd, en niet wat de herschikte richtlijn mogelijk nog zal toevoegen.
Hoe zit het met de netcapaciteit in een blok?
Voor een vrijstaande woning met een eigen aansluiting is een laadpunt van 11 kW zelden een probleem. Voor een flatgebouw met één gezamenlijke aansluiting die de liften, de verlichting en de lobby van stroom voorziet, vormt de capaciteit de echte beperking. Voeg daar een handvol laadpunten van 11 kW aan toe die allemaal om zes uur ’s avonds stroom verbruiken, wanneer iedereen thuiskomt, en het gebouw kan de hoofdzekering laten doorslaan.
Er zijn twee oplossingen. De verbinding upgraden, wat weliswaar werkt maar duur is en een gedeelde kostenpost vormt voor het hele gebouw. Of gebruikmaken van dynamisch belastingsbeheer, waarbij een controller de belasting van het gebouw in realtime in de gaten houdt en het vermogen naar elke lader aanpast om onder de limiet te blijven. Als dit goed wordt uitgevoerd, kunnen vijftien of twintig laders een aansluiting delen die volgens een statische berekening slechts acht laders zou ondersteunen. Dit werkt alleen als de laders een gemeenschappelijk protocol gebruiken – in de praktijk OCPP – en als de belastingregeling op de laders zelf plaatsvindt in plaats van in de cloud van één leverancier.
Waar moet je op letten bij het kiezen van een oplader?
Er zijn een paar dingen die het verschil maken tussen een laadpaal die lang meegaat en een die je al snel moet vervangen. Een geïntegreerde MID-meter, zodat de energie zonder discussie kan worden gefactureerd of vergoed. Echte OCPP, versie 1.6 of 2.0.1, niet stiekem gebonden aan het eigen platform van de fabrikant. Lokaal laadbeheer voor gedeelde garages. RFID, zodat een laadsessie aan de juiste auto of de juiste bewoner kan worden gekoppeld. En een aardlekschakelaar van type A met ingebouwde DC-foutdetectie, waarover de meeste moderne laders beschikken, zodat de installateur niet extern een duurder type B hoeft te monteren. Plug and Charge volgens ISO 15118 is de moeite waard om op de roadmap te zetten, maar op dit moment nog niet de moeite waard om extra voor te betalen.
Lees meer over MID-gecertificeerde opladers
Wie kan dit in Polen leveren en installeren?
Twee partners zorgen voor de praktische kant. Greto verkoopt en exploiteert amina-laders als CPO, zodat een gebouw of een wagenpark dat de hardware geleverd, geïnstalleerd en beheerd wil hebben, dit via één enkele partij kan regelen. EV24 levert het CSMS, het backoffice-systeem dat elke sessie registreert, het tarief toepast en de rapportage genereert die het gebouw of de werkgever nodig heeft. Samen zorgen zij ervoor dat de amina M kan worden gespecificeerd, geïnstalleerd en gefactureerd zonder dat er vier verschillende leveranciers aan te pas komen.
Wilt u meer weten over de amina M?
De amina M is een 1- en 3-fasige wisselstroomlader die is ontworpen voor installaties waar meting, facturering en backoffice-integratie echt van belang zijn: wooncomplexen met meerdere woningen, het opladen van wagenparken en op de werkplek, en gedeelde garages. De MID-gecertificeerde meter is geïntegreerd. Open OCPP met volledige sessierapportage is ingebouwd. Lokaal belastingsbeheer en RFID zijn standaard inbegrepen. Het apparaat wordt in Noorwegen geproduceerd. Neem contact op met het amina-team om een oplaadoplossing voor een gebouw of wagenpark in Polen te bespreken.
Bronnen
Wet inzake elektromobiliteit en alternatieve brandstoffen, geconsolideerde tekst: isap.sejm.gov.pl
Ministerie van Klimaat en Milieu: gov.pl/web/klimat
Wetswijzigingsvoorstel UDER53, wetgevingsvolgsysteem: legislacja.rcl.gov.pl
Herschikking van de EPBD, Richtlijn 2024/1275: eur-lex.europa.eu
Gerelateerd
